มัคุเทศ นับสิบ กับการเที่ยวหอวัฒนธรรมนิทัศน์

หมูหิน.คอม รู้สึกอิ่มเอมใจทุกครั้งที่ได้มาเยือนจังหวัดพะเยา เพราะผู้คนที่นี่ต่างก็ยิ้มแย้มแจ่มใส มนุษย์สัมพันธ์ดี แถมยังใจดีอีกด้วย ดังนั้นจึงไม่แปลกที่เมืองพะเยาแม้จะเป็นเมืองเล็ก ๆ แต่ก็มีบรรดานักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติหลงใหลและผลัดกันมาเยือนอยู่บ่อยครั้ง ส่วนทริปนี้จะพาเพื่อน ๆ มาเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์กัน เพราะสถานที่แห่งนี้ก็คือ หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ ไปเที่ยวชมกับมัคคุเทศก์ตัวน้อย ๆ กันได้เลย

หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ เป็นสถานที่จัดแสดงวัตถุโบราณ รวมถึงเอกสารข้อมูลสำคัญทางประวัติศาสตร์ ทั้งด้านวรรณกรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น วัฒนธรรมประเพณี และวิถีความเป็นอยู่ของผู้คนในจังหวัดพะเยา เป็นเวลากว่า 43 ปี โดยเริ่มต้นเมื่อหลวงพ่อพระธรรมวิมลโมลีได้พบซากปรักหักพังและประติมากรรมในยุคหินทรายของเมืองพะเยา ราวพุทธศตวรรษที่ 20-21 อันเป็นที่มาที่ทำให้หลวงพ่อได้เริ่มเก็บรักษาสมบัติของชาติเหล่านี้ไว้ ณ วัดศรีอุโมงค์คำ และย้ายมาเป็นเจ้าอาวาสวัดศรีโคมคำ ต่อมาในปีพ.ศ.2512 จึงย้ายโบราณวัตถุทั้งหมดมาเก็บรักษาต่อยังวัดศรีโคมคำ นับตั้งแต่การเริ่มต้นเก็บรวบรวมวัตถุโบราณ ตลอดจนการกลั่นกลองจนกลายเป็นหอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ ใช้ระยะเวลากว่า 32 ปี จึงแล้วเสร็จสมบูรณ์ในปี พ.ศ.2539

หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำได้รับการออกแบบด้วยศิลปะแบบล้านนาประยุกต์ ด้านหลังตัวอาคารติดกับกว๊านพะเยาจึงมีภูมิทัศน์ที่สวยงามตามธรรมชาติ ภายในอาคาร 2 ชั้น ประกอบด้วยห้องจัดแสดง 5 ห้อง แต่ละห้องแบ่งเป็นส่วนๆ รวมทั้งหมดเป็น 6 ส่วน ได้แก่

ส่วนที่ 1 กว๊านพะเยา จัดแสดงประวัติ เริ่มตั้งแต่เป็นนิทานปรัมปรากว๊านพะเยาในอดีต รวมถึงวิถีชีวิตการประมงในเมืองพะเยา จุดเด่นของห้องนี้ นอกจากห้องที่โล่งสามารถมองทะลุกระจกใสซึ่งมองเห็นภูมิทัศน์ของกว๊านพะเยาได้อย่างชัดเจนแล้ว ยังมีการจำลองโครงกระดูกมนุษย์อายุราว 800 กว่าปี ซึ่งขุดค้นพบเมื่อปี 2547 ณ เมืองโบราณสถานเวียงลอ

ส่วนที่ 2 ลานศิลาจารึก จุดเด่นของห้องนี้คือ หลวงพ่อพุทธเศียร เศียรพระพุทธรูปหินทรายขนาดใหญ่ในสมัยพุทธศตวรรษที่ 20-21 ถือได้ว่าเป็นพระพุทธรูปหินทรายที่มีพุทธลักษณะสวยงามที่สุด ตามแบบศิลปะหินทรายสกุลช่างพะเยาในยุคต้นที่ได้รับอิทธิพลจากสุโขทัย นอกจากนี้ยังมีหลักศิลาจารึกส่วนใหญ่เป็นหินทรายอยู่ในช่วงราวศตวรรษที่ 20-22

ส่วนที่ 3 พะเยาก่อนประวัติศาสตร์ ตั้งอยู่บริเวณชั้นสองของอาคาร จัดแสดงวัตถุโบราณในยุคหินของคนในพื้นที่จังหวัด ห้องจัดแสดงจำลองบรรยากาศคล้ายเมืองโบราณ เน้นการเผยแพร่ประวัติพะเยาในแคว้นล้านนา มีการจัดแสดงพระพุทธรูปปางต่างๆ ซึ่งเป็นศิลปะล้านนา สกุลช่างพะเยา เป็นต้น

ส่วนที่ 4 เครื่องปั้นดินเผา ขุดค้นพบเป็นจำนวนมากในจังหวัดพะเยา ไม่ว่าจะเป็น จาน ชาม ถ้วย หรือไห ที่ถูกค้นพบมากที่สุดหนึ่งในจำนวนนั้นคือ “ไหบูรณคตะ” ชาวบ้านใช้บูชาหน้าพระ ถือเป็นไหที่สวยงามที่สุดในหอวัฒนธรรมนิทัศน์ฯ นอกจากนี้ยังจัดแสดงเรื่องราวและวัตถุโบราณของพะเยาหลังถูกพม่ายึดครองและผนวกเข้ากับอาณาจักรล้านนา กบฏเงี้ยวจัดแสดงเรื่องราวเงี้ยวบุกปล้นเมืองพะเยาเมื่อปีพ.ศ.2445

ส่วนที่ 5 ประวัติพระเจ้าตนหลวง จัดแสดงภาพวาดเก่า ซึ่งเป็นภาพเล่าเรื่องราวพระพุทธเจ้ากับพญานาคในกว๊านพะเยา และการก่อสร้างพระเจ้าตนหลวง พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์อันเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวพะเยาและชาวล้านนา

ส่วนที่ 6 วิถีชีวิตและภูมิปัญญา พะเยากับความหวัง จัดแสดงเรื่องราวของบุคคลสำคัญของเมืองพะเยาและจัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียนเกี่ยวกับเมืองพะเยา นอกจากนี้ยังมีเรื่องราวของคนกับช้าง จัดแสดงเรื่องราวของช้างในด้านต่างๆในล้านนา ไม่ว่าจะเป็นวิถีชีวิตของช้าง ความเชื่อ คติธรรมทางพระพุทธศาสนา มีคลังวัตถุโบราณ ซึ่งเป็นห้องเก็บวัตถุโบราณที่ยังไม่ได้จัดเป็นหมวดหมู่ เป็นที่ประดิษฐาน “หลวงพ่อพระเจ้าองค์ดำ” พระพุทธรูปเนื้อสัมฤทธิ์แก่ทองคำ มีอาวุธโบราณ รวมไปถึงข้าวของเครื่องใช้ และเสื้อผ้าที่ใช้สวมใส่ในสมัยโบราณ

ทริปนี้นอกจากจะได้รับความรู้ต่าง ๆ เกี่ยวกับเมืองพะเยาแล้ว ยังได้รับความสนุกสนานจากน้อง ๆ มัคคุเทศก์ตัวน้อย ๆ ที่คอยให้ความรู้พร้อมกับรอยยิ้มอันไร้เดียงสา ทำให้รู้สึกปลื้มใจและอิ่มเอมใจเป็นอย่างมาก เพราะการให้เด็ก ๆ ซึ่งเป็นจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ในวันหน้าได้เห็นความสำคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ และระลึกถึงคุณของบรรพบุรุษที่เสียเลือด เสียเนื้อ สร้างบ้านแปงเมือง ไม่ว่าจะกี่ชั่วอายุคน ประวัติศาสตร์ก็จะยังคงได้รับการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นสืบไป สำหรับเพื่อน ๆ ที่สนใจจะไปเที่ยวก็สามารถไปกันได้ตั้งแต่เวลา 9:00 16:00 น. หยุดทุกวันจันทร์และวันอังคาร หรือโทรไปสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ 054 410058 9