วัดภูมินทร์

ทักทายชาวหมูหินดอทคอมทุกคนครับ ตอนนี้เราอยู่ที่ อ.เมือง จ.น่าน หมูพีจะพาเพื่อน ๆ ไปเยี่ยมชมวัดเก่าแก่และมีประวัติศาสตร์อันยาวนานอีกวัดหนึ่งของจังหวัดน่าน นั้นก็คือ “วัดภูมินทร์” วัดที่โด่งดังไปทั่วโลกด้วยจิตรกรรมฝาผนังที่ล้ำค่า ที่บ่งบอกถึงประวัติศาสตร์และอารยธรรมของบรรพบุรุษสมัยก่อน โดยกล่าวกันว่าใครที่มาท่องเที่ยวที่จังหวัดน่าน ถ้าไม่ได้มาวัดภูมินทร์ ก็เหมือนมาไม่ถึง เป็นคำกล่าวที่ไม่ได้เกินจริงแต่อย่างใดเลยครับ ถ้าเพื่อน ๆ ลองมาสัมผัสบรรยากาศและความงดงามของที่ “วัดภูมินทร์”แห่งนี้

วัดภูมินทร์ ตั้งอยู่ที่บ้านภูมินทร์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ใกล้กับพิพิธภัณฑสถาน-แห่งชาติน่าน เดิมชื่อ "วัดพรหมมินทร์" เป็นวัดที่แปลกกว่าวัดอื่น ๆ คือ โบสถ์และวิหารสร้างเป็นอาคารหลังเดียวกันประตูไม้ทั้งสี่ทิศแกะสลักลวดลาย โดยช่างฝีมือล้านนาสวยงามมาก นอกจากนี้ฝาผนังแสดงถึงชีวิตและวัฒนธรรมของยุคสมัยที่ ผ่านมาตาม พงศาวดารของเมืองน่าน วัดภูมินทร์สร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2139 โดยพระเจ้าเจตบุตรพรหมมินทร์ เจ้าผู้ครอง เมืองน่านได้สร้างขึ้นหลังจากที่ครองนครน่านได้ 6 ปี มีปรากฏในคัมภีร์เมืองเหนือว่าเดิมชื่อ "วัดพรหมมินทร์" ซึ่งเป็นชื่อของเจ้าเจตบุตรพรหม มินทร์ผู้สร้างวัด แต่ตอนหลังชื่อวัดได้เพี้ยนไปจากเดิมเป็นวัดภูมินทร์ดังกล่าว

พระอุโบสถจตุรมุข

ความสวยแปลกของวัดภูมินทร์ที่ไม่เหมือนใคร และไม่มีใครเหมือน เป็นหนึ่งเดียวในประเทศไทยก็คือ เป็น พระอุโบสถทรงจตุรมุข พระประธานจตุรพักตร์ นาคสะดุ้งขนาดใหญ่แห่แหนพระอุโบสถเทินไว้กลางลำตัวนาค พระอุโบสถ จตุรมุขนี้กรมศิลปกรได้สันนิษฐานว่าเป็นพระอุโบสถจตุรมุขหลังแรกของประเทศไทยพระอุโบสถ ตรงใจกลาง ประดิษ ฐานพระพุทธรูปขนาดใหญ่ 4 องค์ หันพระพักตร์ออกด้านประตูทั้งสี่ทิศ หันเบื้องพระ ปฤษฏางค์ ชนกันประทับนั่งบนฐานชุกชี เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ผู้ที่ไปชมความงามของพระอุโบสถนี้ไม่ว่าจะ เดินขึ้นบันไดทิศไหนก็จะพบพระพักตร์ ์ของพระพุทธรูปทุกด้าน

ภาพจิตรกรรมฝาผนัง

วัดภูมินทร์ได้รับการบูรณะครั้งใหญ่สมัยเจ้าอนันตวรฤทธิเดช เมื่อ พ.ศ.2410 (ปลายสมัยรัชกาลที่ 4) ใช้เวลาซ่อม นานถึง 7 ปี จิตรกรรมฝาผนังในวิหารหลวงก็เขียนขึ้นในช่วงนี้ ภาพจิตรกรรมหรือ “ฮูบแต้ม” ในวัดภูมินทร์เป็น ชาดกในพุทธศาสนาแต่ถ้าพิจารณารายละเอียดของวิถีชีวิตของคนเมืองในสมัยนั้น มีภาพที่น่าสนใจอยู่หลายภาพ เช่น ภาพเด่น ของ ภาพปู่ม่าน ย่าม่าน ซึ่งเป็นคำเรียกผู้ชายผู้หญิงชาวไทลื้อในสมัยโบราณกระซิบสนทนากัน ผู้ชายสักหมึก ผู้หญิง แต่งกายไตลื้ออย่างเต็มยศ ภาพวาดของหนุ่มสาวคู่นี้มีความประณีตมาก ภาพนี้ได้รับการ ยกย่องว่าเป็นภาพที่งามเป็นเยี่ยมของวัดภูมินทร์ มีการใช้สีแดง ฟ้าดำ น้ำตาลเข้มเป็นปื้นใหญ่ๆคล้ายภาพสมัยใหม่ ของหนุ่มสาวไตลื้อกำลัง ภาพธรรมเนียมการอยู่ข่วง ของชาวไทลื้อ พ่อแม่จะอนุญาตให้หนุ่มสาวพบปะกันที่ชานบ้านในเวลาค่ำ ขณะ หญิงสาวกำลังปั่นฝ้าย หรือ “อยู่ข่วง” หากสาวเจ้าตกลงปลงใจด้วยก็จะจัดพิธีแต่งงาน หรือที่เรียกว่า “เอาคำไป ป่องกั๋น” หรือเป็นทองแผ่นเดียวกัน การค้าขายแลกเปลี่ยนในชุมชน ภาพชาวพื้นเมือง ซึ่งอาจเป็นชาวเขา “เป๊อะ” ของป่าบนศรีษะ เพื่อนำมาแลกเปลี่ยนกับคน ชีวิตความเป็นอยู่ของคนเมืองน่าน หญิงสาวกำลังทอผ้าด้วยกี่พื้น เมือง นอกชานมีเรือนเล็กๆ ตั้งหม้อน้ำดินเผาที่เรียกว่า “ร้านน้ำ”ส่วนชายหนุ่มไว้ผมทรงหลักแจวหรือ ทรงมหาด ไทย แสดงให้เห็นอิทธิพลตะวันตกที่เข้ามาผสมผสานในวิถีพื้นเมืองน่าน ภาพชาวต่างประเทศ ที่เข้ามาเมืองน่าน ช่วงรัชกาลที่ 5 ทรงผม และเครื่องแต่งกายของผู้หญิงเป็นรูปแบบเดียวกับที่กำลังเป็นที่นิยมในยุโรปขณะนั้น นอกจากนี้เป็นภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องราวของพุทธประวัติ คันธกุมารและเนมีราชชาดก มีสิ่งที่น่าตื่นเต้น ประทับ ใจที่สุดคือภาพบุคคลขนาดใหญ่เท่าตัวคน ที่อาจมีชีวิตอยู่จริงในเวลานั้นความใหญ่โตมโหฬารของภาพบุคคล 6 ภาพ มิใช่จะทำให้คนชมต้องตะลึงเท่านั้น หากภาพวาดมีความงดงามมากเพราะบรรยายถึงอาภรณ์ การแต่งกาย ของหญิงชาย โดยเ©พาะสามารถถ่ายทอดอารมณชีวิตชีวาและแสดงถึงลีลาอันอ่อนช้อยได้เป็นอย่างดีภาพเหล่า นี้ส่วนมากเขียนอยู่บนบานประตู ซึ่งเมื่อเปิดประตูออก บานประตูจะบังภาพไปบางส่วน

สถูปเจดีย์พระมาลัยโปรดโลก

ภายในก็จะเป็นรูปปั้นจำลองนรกสำหรับคนที่ทำบาป เพื่อเตือนสติแก่ชาวพุทธเพื่อนให้ระลึกถึงการทำความดีไว้

เพื่อน ๆ ชาวหมูหินที่มีโอกาสมาท่องเที่ยวจังหวัดน่าน ก็ไม่ควรพลาดที่จะแวะมาสักการะ และชมจิตรกรรมฝาผนังอันเลื่องชื่อ สำหรับที่วัดภูมินทร์ จะมีเจ้าหน้าที่คอยบรรยายให้ความรู้ที่สำคัญและเจาะลึกแก่นักท่องเที่ยวผู้มาเยือน นอกจากจะได้ชมความงามของจิตรกรรมฝาผนังแล้วยังได้ความรู้กลับไปอวดเพื่อน ๆ ด้วยน่ะครับ แต่ที่หน้าเสียดายอยู่คือในช่วงที่เราไป ทางวัดกำลังทำการบูรณะซ่อมแซมพระอุโบสถทั้งภายนอกและภายใน ทำให้ภาพที่ได้ ไม่ค่อยสวยงามเท่าไหร่นัก เอาเป็นว่าถ้ามีโอกาส หมูหินดอทคอมก็จะไปเยือนและเก็บภาพหลังจากบูรณะซ่อมแซมเสร็จแล้วมาให้เพื่อน ๆ ชมกันอีกครั้งแน่นอน

การเดินทาง

โดยรถยนต์ส่วนตัว จากทางหลวงหมายเลข 1080 เข้าสู่ตัวเมืองน่าน ตามถนนมหายศ เมื่อผ่านวัดสวนตาล แยกขวาเข้าถนนผากอง ผ่าน เทศบาลเมืองน่าน วัดภูมินทร์อยู่ทางด้านขวามือ