ทริปนี้ หมูหิน.คอม ได้รับการสนับสนุนจาก งานพัฒนาและส่งเสริมการตลาดภาคใต้ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานใหญ่ (ททท.)
พาเที่ยวเทศกาลมหาสงกรานต์แห่นางดาน(นางกระดาน)เมืองนคร(นครศรีธรรมราช)
ที่มีวันเดียวของปีเท่านั้น 1 ปีมีหนเดียว
และ หนึ่งเดียวในเมืองไทยและในโลก
ที่หาดูไม่ได้ที่ไหนอีกแล้ว
ที่นี่ที่เดียวเท่านั้น
จังหวัดนครศรีธรรมราช
หากใครที่อยากจะได้ชมแบบสดๆกันก็ต้องไปช่วงเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น
เพราะเค้าจะมีเฉพาะวันที่ 11-15 ของทุกปี
แต่การแห่นางดาน
(นางกระดาน )
เมืองนคร(นครศรีธรรมราช)นั้นจะมีวันที่ 14 หรือ 15 ของทุกปี ปีนี้เป็นวันที่ 15 หมูหิน.คอมจึงได้เก็บภาพความประทับใจมาฝากกันที่หน้าเว็บ เพราะได้ความดูแลเป็นอย่างดีจากพี่พี่ ททท. ที่ให้เราได้ไปเก็บภาพที่น่าประทับใจในครั้งนี้ และในปีนี้ นายสมนึก เกตุชาติ นายกเทศมนตรีนครศรีธรรมราช เป็นผู้เปิดพิธีภายในงาน และพี่พี่จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)สำนักงานภาคใต้ เขต 2 นครศรีธรรมราช มาให้ร่วมงานอีกด้วย
แห่นางดาน(นางกระดาน)
เมืองนคร(นครศรีธรรมราช) เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมานานแสนนาน เลยอยากให้เพื่อนๆชาวหมูหิน.คอม ได้ร่วมกันสืบสานประเพณีแห่นางดาน(นางกระดาน)เมืองนครนี้ต่อไปด้วยกัน หากใครพลาดปีนี้ปีหน้าหรือปีอื่นๆก็อย่าได้พลาดเชียว ถึงแม้จะเป็นช่วงเทศกาลสงกรานต์ที่ใครหลายๆคนต่างกลับบ้านกัน หากได้แวะเวียนไปที่เมืองนครแห่งนี้หรือจังหวัดไกล้เคียงที่สามารถเดินทางไปนครศรีธรรมราชง่ายๆก็อย่าพลาดเชียวแหละ เพราะเห็นแล้วขนลุกเชียว เพราะถนนทั้งสายนั้นเค้าจะปิดไฟมือไปหมด ที่เราถามๆชาวบ้านมาป้าเค้าบอกว่า เป็นการส่องแสงสว่างจากการที่เราจุดเทียนไงลูก ได้ยินคำพูดนี้แล้วทำให้เราหลงใหลในเมืองไทยนัก เพราะเดินทางมาก็มากมายแต่ก็ไม่มีที่ไหนที่ส ู้สยามเมืองยิ้มได้เลย ไม่ว่าเหนือจรดใต้เราก็ยังได้มิตรภาพดีดีจากชาวไทยของเรา มืดทั้งสายจากศาลหลักเมืองสู่ภายในการการทำพิธีหอพระอิศวร ประมาณ 2 กิโลเมตรเห็นพอได้ มีชาวบ้านมากมายมายืนรอคอยตามถนนเพื่อที่จะได้ชม พิธีแห่นางดาน(นางการะดาน) ออกมาจากศาลหลักเมืองมุ่งหน้าสู่ลานทำพิธี ด้านหวามือเป็นลานโล่นที่ได้มีการจัดงานเทศกาลของกินขึ้น เพราะก่อนงานจะเริ่ม ทีมงานหมูหินได้ไปหาอะไรรองท้องไปก่อนแล้ว ไม่ว่าจะเป็นอาหารพื้นบ้าน ของภาคใต้เองนั้นมีให้เลือกมากมายและที่ขาดไม่ได้ก็คงจะเป็นหนังลุงของภาคใต้เค้า เอาเป็นว่าหากใครที่อยากสัมผัสบรรยากาศแบบนี้เองก็ไปได้ที่นี่ที่เดียวเท่านั้นจังหวัดนครศรีธรรมราช
ภายในงานนั้นมีการโล้ชิงช้า และการแสดงมากมาย คนท้องถิ่นเองออกมาเที่ยวชม ประวัตินั้นหมูหินได้รวบรวมมาไว้ให้ได้อ่านกันแล้ว ขอให้เพื่อนๆชาวหมูหิน.คอมเที่ยวให้สนุกนะคะ ทีมงานเราได้เก็บ รูป และวีดีโอมาได้ให้ชมกันด้วย ไม่ไปก็ไม่รู้ เที่ยวไทยครึกครื้นเศรษฐกิจไทยคึกคัก เที่ยวเมืองไทยไม่ไปไม่รู้จริง เมืองไทยใครใครก็รักใช่ไหมคะพวกเรา
ภาพ เรื่อง และ วีดีโอจากทีมงานหมูหิน.คอมค่ะ แล้วไปเที่ยวด้วยกันใหม่นะคะ
ประวัติเทศกาลมหาสงกรานต์แห่นางดาน(นางกระดาน)เมืองนคร(นครศรีธรรมราช)
ประเพณีแห่นางกระดาน (หรือแห่นางดาน) เป็นส่วนหนึ่งของประเพณีตรียัมปวายหรือประเพณีโล้ชิงช้า ที่พราหมณ์ในนครศรีธรรมราชสมัยโบราณที่นับถือพระอิศวรเป็นเจ้าปฏิบัติกันมาในช่วงเดือนยี่ (หรือเดือนบุษยมาส) ของทุกปี เพิ่งจะเลิกไปเมื่อ พ.ศ.2503 แก่นแท้หรือหัวใจของประเพณีแห่นางกระดาน ก็คือการอัญเชิญเทพชั้นรองสามองค์มารอรับเสด็จพระอิศวรที่จะเสด็จลงมาเยี่ยมมนุษยโลกในช่วงวันขึ้น 7 ค่ำ ถึงวันแรมค่ำเดือนยี่ (รวมเวลาเสด็จมาเยี่ยม 10 ราตรี) เทพชั้นรองสามองค์ที่พราหมณ์ในนครศรีธรรมราชอัญเชิญมารับเสด็จนี้ คือ พระอาทิตย์ พระจันทร์ พระธรณี และพระคงคา เทพดังกล่าวนี้จารึกหรือแกะสลักลงบนแผ่นไม้ขนาดกว้างหนึ่งศอก สูงสี่ศอก ชาวนครเรียกไม้แกะสลักดังกล่าวนี้ว่า นางกระดาน เมื่อถึงวันพิธีการพราหมณ์ก็อัญเชิญนางกระดานทั้งสามนี้มายังเสาชิงช้าในหอพระอิศวร เพื่อรอรับพระอิศวรที่จะเสด็จเยี่ยมโลกมาที่เสาชิงช้าดังกล่าว
ขบวนแห่นางดานหรือนางกระดานนี้ยาวจะมาก ส่วนหัวขบวนมีโพธิ์เงินโพธิ์ทองและดวงประทีปถือความหมายของนางกระดาน : นามว่าพระคงคา
พระคงคา เทพองค์นี้เป็นธิดาองค์แรกของพระหิมวัตกับนางเมนา พระสวามีของพระคงคาคือพระอิศวร พระคงคาเป็นเทพผู้อำนวยความชุ่มฉ่ำสมบูรณ์ให้แก่สรรพสิ่ง แต่เดิมอยู่บนสวรรค์ เพิ่งจะลงมาสู่โลกมนุษย์ในครั้งที่ท้าวภคีรถสำเร็จการพิธีอัญเชิญให้ลงมาชำระอัฐิโอรสท้าวสัคระที่ถูกท้าวกบิลบันดาลด้วยฤทธิ์เป็นเพลิงไหม้ตาย จึงจำเป็นต้องใช้น้ำจากพระคงคาบนสวรรค์มาชำระอัฐิ จึงจะหมดบาปไปบังเกิดในสวรรค์ได้อีก
กระดานที่ 2 ของขบวนแห่นางดาน
ความหมายของนางกระดาน :
นามว่าพระอาทิตย์พระจันทร์
พระอาทิตย์ หรือ พระสุริยา เป็นผู้สร้างกลางวัน เป็นผู้ให้แสงสว่างและความร้อน แก่โลกมนุษย์และดาวเคราะห์อื่น ๆ ด้วยการชักรถม้าเคลื่อนไปในจักรวาลไม่มีวันหยุด ให้พลังงานแก่สรรพสิ่งที่มีชีวิตทั้งปวง ก่อให้เกิดวัฎจักรแห่งดินฟ้าอากาศเป็นฤดุกาล ถือเป็นเทพที่มีคุณูปการต่อการอยู่รอดของสรรพสัตว์
พระจันทร์ หรือ
รัชนีกร เป็นเทพผู้สร้างกลางคืน เป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์และงดงามอ่อนละมุน ถือเป็นเทพผู้อำนวยให้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายได้พักผ่อนและผสมพันธุ์สืบมาถึงปัจจุบัน
ความหมายของนางกระดาน :
นามว่าพระธรณี
พระธรณี เทพองค์นี้ มีหน้าที่รองรับน้ำหนักของสรรพสิ่งและพยุงสิ่งทั้งหลายสิ่งที่พระอิศวรสร้างไว้ในจักรวาลให้ดำรงอยู่เป็นเสมือนพ่อแม่ของเทพทั้งหลาย รองรับทุกอย่างโดยไม่รังเกียจ เป็นเทพผู้สะสมคุณงามความดีทั้งปวง เมื่อครั้งที่พระพรหมสร้างโลกและขอให้พระอิศวรไปรักษาโลก พระอิศวรทรงห่วงใยว่าโลกไม่แข็งแรงจึงมีการทดสอบโดยหยั่งพระบาทลงมาซึ่งหากหยั่งทั้งสองพระบาท เกรงว่าโลกจะแตก จึงหยั่งพระบาทมาเพียงข้างเดียว และในการนี้มีพระธรณีได้เข้ามาทำหน้าที่รองรับพระบาทของพระอิศวรเอาไว้ จากพุทธประวัติได้กล่าวถึงเกียรติคุณพระธรณีอยู่ตอนหนึ่งว่า เมื่อวันเพ็ญเดือนหกก่อนพุทธกาล พระยาวัตดีมารมาขัดขวางมิให้พระสิทธัตถะตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ มีการโต้เถียงทวงสิทธิ์โพธิบัลลังก์กัน พญามารจึงให้รี้พลย่ำยีพระสิทธัตถะ หวังให้พระสิทธัตถะลุกหนีหรือม้วยมรณ์ เหตุการณ์นี้พระธรณีได้สดับอยู่ เห็นจริงว่าพระสิทธัตถะมีเจตนากระทำเพื่อมวลมนุษย์โดยแท้ จึงปรากฏกายขึ้นข้างบัลลังก์ใต้ร่มโพธิ์ที่พระสิทธัตถะประทับแล้วก็ปิดน้ำในโมฬีแห่งตน กระแสชลก็หลั่งไหลออกจากเกศาแห่งพระธรณี นองท่วมประดุจห้วงมหาสมุทร ในที่สุดเสนามารก็ตาย พระสิทธัตถะจึงสำเร็จอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ
ประเพณีสงกรานต์เป็นประเพณีขึ้นปีใหม่แบบเก่าของไทย ซึ่งตรงกับเวลาที่ดวงอาทิตย์ย่างเข้าสู่ราศีเมษ กำหนดตามสุริยคติ ตกวันที่ 13-14-15 เมษายน ของทุกปีเป็นประเพณีที่ยิ่งใหญ่ที่มีคุณค่าต่อสังคม ครอบครัว ศาสนาและวัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การสานต่อเพื่อคงไว้ซึ่งประเพณีที่ดีงาม
วันที่ 13 เมษายน
ชาวนครศรีธรรมราช เรียกว่า วันเจ้าเมืองเก่า เป็นวันส่งเจ้าเมืองเก่า ชาวนครศรีธรรมราชจึงทำความสะอาดบ้านเรือน หลังจากนั้นจะอัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ อันเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง หนึ่งในสามองค์ของประเทศไทย นำมาประดิษฐานที่สนามหน้าเมือง ให้ประชาชนได้สักการบูชาและสรงน้ำ เพื่อความเป็นสิริมงคล
วันที่ 14 เมษายน
ชาวนครศรีธรรมราช เรียกว่า วันว่าง เชื่อกันว่าเจ้าเมืองยังสถิตย์อยู่บนสวรรค์ ในวันนี้ไม่มีเจ้าเมืองประจำเมืองคุ้มครองรักษา ประชาชนจะร่วมกันทำบุญแล้วนำอาหารและเครื่องบูชา ไปเคารพผู้อาวุโสและพระสงฆ์ ถือโอกาสนี้ขอพรรดน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคล วันนี้จะมีการละเล่นพื้นบ้านเพื่อความรื่นเริงและสนุกสนาน
วันที่ 15 เมษายน
วันเถลิงศก เรียกว่า วันรับเจ้าเมืองใหม่ เชื่อกันว่าเจ้าเมืองที่ได้รับมอบหมายให้คุ้มครองเมืองต่างๆ ลงมาประจำเมือง ชาวเมืองจึงเตรียมการต้อนรับ ด้วยการแต่งกายด้วยเสื้อผ้าใหม่ แล้วนำอาหารไปถวายพระที่วัด นอกจากนั้นยังเป็นโอกาสที่ได้ไปรดน้ำขอพรจากอาวุโสที่ตกค้าง หากว่าปีใดมีเดือนแปด ๒ ครั้ง ให้ถือว่าวันว่างมี ๒ วัน ดังนั้น วันที่ ๑๓ เมษายน จึงเป็นวันมหาสงกรานต์หรือวันส่งเจ้าเมืองเก่า และวันที่ ๑๔ และ ๑๕ เมษายน เป็นวันว่าง และวันที่ ๑๖ เมษายน เป็นวันเถลิงศกหรือวันรับเจ้าเมืองใหม่
ประเพณีสงกรานต์
แม้ว่าจะจัดทั่วไปในประเทศไทย แต่สำหรับจังหวัดนครศรีธรรมราชนั้น จะเห็นได้ว่ามีรูปแบบแตกต่างจากจังหวัดอื่นๆ เพราะจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นศูนย์กลางทางการท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรมที่ยิ่งใหญ่ ทั้งทางศาสนาพุทธและศาสนาพราหมณ์ ซึ่งมีหลักฐานชี้ชัดถึงความยิ่งใหญ่ในอดีต โดยเฉพาะพระบรมธาตุเจดีย์ ซึ่งเป็นปูชนียสถานที่สำคัญ คู่บ้านคู่เมืองมีพระพุทธสิหิงค์ประดิษฐานเป็นมิ่งขวัญเมือง ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นหนึ่งในสามองค์ของประเทศไทย ชาวจังหวัดนครศรีธรรมราช สรงน้ำพระพุทธสิหิงค์ในวันสงกรานต์ ถือเป็นประเพณีปฎิบัติที่สืบเนื่องมาแต่โบราณ ส่วนทางด้านศาสนาพราหมณ์นั้นมีหออิศวร / หอพระนารายณ์ โบราณสถานเขาคา ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นวิมานของพระอิศวร ดังนั้น เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้มีสีสันมากยิ่งขึ้น การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมกับเทศบาลนครนครศรีธรรมราช และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ผนวกเอางานแห่นางดานซึ่งเป็นหนึ่งเดียวของประเทศไทยมาร่วมอยู่ในงานเทศกาลสงกรานต์ เพื่อให้ความรู้ในเรื่องประเพณีที่เก่าแก่ของศาสนาพราหมณ ์ที่เข้ามาเจริญรุ่งเรืองในนครศรีธรรมราช อีกทั้งสร้างความตระหนักว่านครศรีธรรมราชเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่ยิ่งใหญ่
ประเพณีแห่นางดาน
เป็นประเพณีทางศาสนาพราหมณ์ เป็นส่วนหนึ่งของประเพณีตรียัมปวายหรือประเพณีโล้ชิงช้า ถือเป็นการอัญเชิญเทพชั้นรอง 3 องค์ มารอรับเสด็จพระอิศวรที่จะเสด็จลงมายังโลกมนุษย์ ในช่วงเดือนยี่ของทุกปี เชื่อกันว่าเป็นการประสาทพรให้มีความสุขสบาย คุ้มครองบ้านเมืองให้ปลอดภัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะเป็นเมืองเกษตรกร ย่อมต้องการให้พระองค์บันดาลความอุดมสมบูรณ์แกพืชพันธุ์ธัญญาหาร เทพที่อัญเชิญรับเสด็จประกอบด้วยพระอาทิตย์พระจันทร์/ พระแม่คงคา / พระแม่ธรณี เทพดังกล่าวนี้จารึกหรือแกะสลักลงบนแผ่นไม้ ชาวนครศรีธรรมราช เรียกไม้แกะสลักดังกล่าวนี้ว่า นางกระดาน หรือนางดาน เมื่อถึงวันพิธีก็อัญเชิญนางกระดานทั้ง 3 นี้มายังเสาชิงช้าในหออิศวร เพื่อรอรับพระอิศวรที่จะเสด็จเยี่ยมโลกมายังเสาชิงช้าดังกล่าว
**************************
สรงน้ำพระพุทธสิหิงค์
มหามงคลแห่งชีวิต พุทธาภิเษกน้ำศักดิ์สิทธิ์
เรียกหาอดีตด้วยมนต์ขลังกับชุมนุมเทพ ตื่นเต้น เร้าใจ กับพิธีแห่นางดาน อลังการตำนานเมืองนคร หนึ่งเดียวในสยาม
ขอขอบคุณ ณัฐพงค์ สุกกรี หัวหน้างานพัฒนาเเละส่งเสริมการตลาดภาคใต้ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)
กองประชาสัมพันธ์ในประเทศ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
1600 ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ แขวงมักกะสัน เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
หมูหิน.คอม คิดจะเที่ยวเว็บเดียวก็พอ...ภาพ เรื่อง และวีดีโอ.....ทีมงานหมูหิน.คอม