วัดต้นเกว๋น

ทริปนี้หมูหิน.คอม เตรียมเลนส์กล้องใส่กระเป๋าเพื่อกลับมาเยือนเมืองนพบุรีศรีนครพิงค์ ศูนย์กลางของอาณาจักรล้านนากัน ซึ่งในสมัยนั้นเมืองแห่งนี้ถือเป็นเมืองที่มีความมั่นคงทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และศิลปวัฒนธรรม โดยเ©พาะเมืองเชียงใหม่ ได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งพระพุทธศาสนาที่สำคัญยิ่งของล้านนา และยังคงสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน ไม่ว่าจะไปทางไหนก็มักจะพบเห็นวัดวาอารามอยู่เกือบทุกพื้นที่ของเมือง จนมีคำกล่าวถึงวัดต่าง ๆ ในเมืองเชียงใหม่ว่า “วัดในเมืองเชียงใหม่นั้นมีมากมายให้เห็นชนิดวัดชนวัด”

และทริปนี้หมูหิน.คอมก็จะมาเก็บภาพสวย ๆ กันที่วัดแห่งหนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ในเขตอำเภอหางดง วัดแห่งนี้เป็นวัดเก่าแก่ และยังคงความสมบูรณ์งดงามอย่างมาก วัดแห่งนี้ก็คือ “วัดต้นเกว๋น” วัดนี้ถือเป็นวัดที่มีความสวยงามและมีความสมบูรณ์ทางด้านสถาปัตยกรรมล้านนามากที่สุดของบรรดาวัดในเมืองเชียงใหม่ ความเงียบสงบ และความสง่างามของวัดต้นเกว๋น ทำให้เรานึกถึงเวลาที่เราดูละครย้อนยุค หรือแม้แต่การอ่านเจอเรื่องราวเกี่ยวกับวัดในสมัยก่อน คงจะเป็นสถานที่สำคัญ เป็นศูนย์รวมจิตใจที่เต็มไปด้วยไออุ่นแห่งศรัทธาของชาวพุทธ

ชื่อของวัดต้นเกว๋น ถูกตั้งขึ้นตามชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่ง ตามภาษาพื้นบ้านล้านนา ต้นไม้ชนิดนี้มีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นพุ่มสูงประมาณ 10 เมตร มีผลทานได้ เมื่อสุกพร้อมทานจะมีสีดำปนแดง ซึ่งบริเวณนี้มีอยู่มาก ปัจจุบันมีเหลืออยู่แค่ต้นเดียวเท่านั้น หมูหิน.คอมก็เลยไม่พลาดที่จะเก็บภาพต้นมะเกว๋นมาฝากให้เพื่อน ๆ ได้เห็น แต่น่าเสียดายที่ไม่ได้ชิมรสชาติของลูกมะเกว๋นเพราะมันยังดิบอยู่

วัดต้นเกว๋นแทบจะเป็นวัดเดียวในเมืองเชียงใหม่ที่ยังอนุรักษ์สถาปัตยกรรมสมัยเก่าไว้อย่างเหนียวแน่น สังเกตได้จากต้นตาลน้อยใหญ่ที่ขึ้นเรียงรายอยู่เต็มบริเวณกำแพงวัด และยังมีกำแพงวัดที่สร้างด้วยอิฐเก่า ความสูงระดับคอ มีปล่อง ( รู ) ให้สามารถมองทะลุเห็นอีกด้านหนึ่ง ซึ่งเป็นรูปแบบสมัยก่อน และมีที่เดียวในเมืองเชียงใหม่

ในอดีตวัดต้นเกว๋นเป็นวัดที่ใช้เป็นสถานที่ในการพักกระบวนแห่พระบรมธาตุศรีจอมทอง จากอำเภอจอมทอง มาในเมืองเชียงใหม่ในสมัยก่อน ซึ่งถือว่าเป็นประเพณีของเจ้าหลวงเชียงใหม่ และประชาชนทั้งหลาย มีการสรงน้ำพระธาตุทุกปี และในสมัยก่อนยังไม่มีถนนสายเชียงใหม่ ฮอด ซึ่งวัดต้นเกว๋นตั้งอยู่ในเส้นทางสายเดิมที่กระบวนจะต้องหยุดพัก ขบวนแห่พระบรมธาตุศรีจอมทองต้องหยุดพักประดิษฐานที่ศาลาจตุรมุขเป็นเวลา 3 วัน 3 คืน เพื่อให้ศรัทธาประชาชนได้สักการะบูชาสรงน้ำสมโภช ก่อนที่จะเดินทางต่อไปยังเมืองเชียงใหม่

แม้ว่าในปัจจุบันขบวนแห่จะไม่ได้หยุดพักที่วัดแห่งนี้แล้วก็ตาม แต่ภายในวัดยังคงเหลือสิ่งปลูกสร้างที่ใช้เป็นที่ประดิษฐานของพระบรมสารีริกธาตุอยู่ ทั้งศาลาจตุรมุขที่ยังคงความสวยงามและคงความสมบูรณ์ สร้างขึ้นตามศิลปะล้านนา ตัวหลังคามุงด้วยกระเบื้องดินเผา มีช่อฟ้าและหงส์ประดับอยู่เหนือราวหลังคา ที่มุมของสันหลังคามีการปั้นรูปยักษ์ไว้ที่เหลี่ยมเสา ปัจจุบันเป็นที่ประดิษฐานของท่านครูบาเจ้าศรีวิชัย นอกจากนี้ยังมีรินรองน้ำสุคนสินธุธารา หรือน้ำอบน้ำหอมที่ประชาชนนำมารดหล่อพระธาตุ หรือแม้แต่กลองปู่จ่า ( กลองบูชา ) ซึ่งมีครบทุกลูก เค้าว่ากันว่าสำหรับกลองปู่จ่าลูกใหญ่นั้น ถ้าตีแล้วเสียงของมันจะดังกังวานไปทั่วตำบลหนองควายเลยทีเดียว

นอกจากนี้ยังมีอีกสองสิ่งที่ทำให้หมูหิน.คอมต้องหยุดชะงักแล้วรีบหาข้อมูลเกี่ยวกับสองสิ่งนี้ เพราะนี่คงเป็นครั้งแรกที่เคยเห็นกับตาตัวเอง นั่นก็คือ “สะเลียง” หรือโบราณเรียกว่า

“ขาขะเหยีย” ใช้สำหรับแบกหามบ้องไฟจุดบูชา รูปทรงแข็งแรง สวยงาม สลักลวดลายดอกและรูปนาค ลงรักชาดปิดทอง และอีกสิ่งหนึ่งนั่นก็คือ “กำแพงวัด” ก่อด้วยอิฐธรรมดาไม่มีการ©าบปูนใด ๆ ทั้งสิ้น ด้านบนกำแพงมีปล่อง (รู ) สูงระดับคอ น่าทึ่งจริง ๆ

ความสวยงามของสถาปัตยกรรมล้านนาในวัดต้นเกว๋นเรียกได้ว่างดงามไม่แพ้ที่ใดเลย การอนุรักษ์และบูรณะสถาปัตยกรรมยังคงได้รับการซ่อมแซมอยู่เสมอ โดยเ©พาะตัววิหารวัดต้นเกว๋นยังคงปรากฏลวดลายทางสถาปัตยกรรมที่ชัดเจนมากที่สุด วิหารวัดต้นเกว๋นสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2401 ซึ่งได้มีการบันทึกไว้ที่ใต้เพดานด้านเหนือด้วยตัวอักษรไทยยวนหรือตัวล้านนา นายช่างผู้สร้างวิหารหลังนี้มีความชำนาญมาก สามารถสลักลวดลายรูปสัตว์ที่หน้าจั่วและช่อฟ้าใบระกาได้สวยมากที่ชุกชี ( แท่นแก้ว ) พระบรมธาตุในวิหารเป็นลายรูปปั้นเครือดอกกูด และรูปสัตว์ใช้ “สะตายจิ๋ง” หรือ “สะตายจิ๋น” ปั้นอย่างประณีต ละเอียด ส่วนฝาผนังด้านหลังพระประธานมีรูปคล้ายซุ้ม และซุ้มนั้นล้วนเป็นพระพิมพ์โลหะ หล่อเป็นองค์ ๆ

ด้วยความงดงามทางด้านสถาปัตยกรรมที่ยังคงความสวยงามและสมบูรณ์มาจนถึงปัจจุบันจึงทำให้สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ยกย่องให้กลุ่มสถาปัตยกรรมในวัดต้นเกว๋นแห่งนี้ เป็น “อาคารอนุรักษ์ยอดเยี่ยม” เมื่อปี พ.ศ. 2531 และตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ชื่อเสียงของวัดต้นเกว๋นก็เป็นที่รู้จักกัน และเป็นวัดที่บรรดานักท่องเที่ยวทั้งชาวไทย และชาวต่างชาติ ต่างก็จับจ้องหมายปองที่จะเข้ามาสัมผัสในความเป็นล้านนา สำหรับใครที่อยากจะมาสัมผัสกับกลิ่นอายของเมืองล้านนาอย่างเต็มรูปแบบก็มาที่วัดต้นเกว๋นได้เลยจ้า

ชื่อเรื่องย่อยวัดต้นเกว๋น