แอ่วโครงการหลวงดอยอินทนนท์กันเถอะ

หมูหิน.คอมพาเพื่อน ๆ มาเที่ยวดอยอินทนนท์ทั้งที ก็ต้องตะลุยให้ทั่วดอยอินท์กันเลย ไม่ว่าจะเป็นเที่ยวน้ำตก เดินเขา ชมทะเลหมอก ชมพระอาทิตย์ขึ้น ทริปนี้หมูหิน.คอมก็เลยจะพาเพื่อน ๆ ตะลุยหสถานีวิจัยเกษตรหลวงอินทนนท์ หรือโครงการหลวงดอยอินทนนท์นั่นเอง เค้าว่ากันว่าที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์มีของดี ๆ ให้ชิม ให้ดูกันเยอะ ยิ่งในช่วงฤดูหนาวก็จะมีทั้งพรรณไม้ดอก ไม้ผล ผักและผลไม้เมืองหนาว ใครอยากทางผักปลอดสารพิษแบบสด ๆ รสชาติหวาน ๆ ก็ต้องมาทานที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์นี่แหละ

โครงการหลวงดอยอินทนนท์ ตั้งอยู่ในเขตหมู่บ้านขุนกลาง หมู่ 7 ตำบลบ้านหลวง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ระยะทางจากจังหวัดเชียงใหม่ถึงสถานีประมาณ 90 กิโลเมตร ใช้เส้นทางเดียวกับดอยอินทนนท์ ก่อนที่จะขึ้นไปยังดอยอินทนนท์ให้เลี้ยวขวาเข้าไปประมาณ 1 กิโลเมตร หรือถือเพื่อน ๆ ยังนึกไม่ออก ก็ให้นึกถึงลานต้นสนบริเวณจุดกางเต้นท์ดอยอินทนนท์นั่นเอง

โครงการหลวงดอยอินทนนท์ เริ่มดำเนินการเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์เพื่อช่วยเหลือชาวเขาให้มีพื้นที่ทำกินเป็นหลักแหล่ง ส่งเสริมการปลูกพืชทดแทนฝิ่น และถ่ายทอดวิชาความรู้ด้านการเกษตรแผนใหม่ ที่ช่วยเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรให้สูงขึ้น และในขณะเดียวกันรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากภาคการเกษตรก็ยังช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวไทยภูเขาให้ดีขึ้น ตลอดจนป้องกันการบุกรุกป่าไม้ ต้นน้ำ ลำธาร โดยให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนวิธีการทำไร่เลื่อนลอย มาทำการเกษตรในพื้นที่ถาวร

ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2527 จึงได้จัดตั้งหน่วยวิจัยขุนห้วยแห้ง ซึ่งห่างจากจุดที่ตั้งของสถานีหลักประมาณ 3 กิโลเมตร เพื่อดำเนินงานด้านการวิจัยและการผลิตไม้ผลเมืองหนาว ไม้ผลกึ่งเขตร้อน และพืชไร่ต่าง ๆ และเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยการให้ความรู้แก่ชาวเขาในเรื่องการใช้ที่ดิน พื้นที่ที่ไม่เหมาะสมในการทำการเกษตรก็ให้ฟื้นสภาพป่าคืนมา ส่วนพื้นที่ลาดชันพอที่จะทำการเกษตรได้ ก็ให้ปลูกไม้ยืนต้นและปลูกพืชแบบขั้นบันได เพื่อลดการชะล้างหน้าดิน ส่วนพื้นที่ที่ไม่ลาดชัน ก็ให้ปลูกพืชผักหรือไม้ดอกหมุนเวียน

ลักษณะทางกายภาพของโครงการหลวงดอยอินทนนท์จะเป็นหุบเขา มีความลาดชันตั้งแต่ 10 - 60 เปอร์เซ็นต์ แนวเขาที่ทอดไปในแนวสันชัน แบ่งพื้นที่ออกเป็นสองทิศทาง คือ ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก โดยจะผันน้ำแม่ปิงทางทิศตะวันออก และลงสู่แม่น้ำแม่แจ่มทางทิศตะวันตก จำนวนพื้นที่ของโครงการหลวงดอยอินทนนท์ รวม 777 ไร่ แบ่งเป็นสถานีหลัก ๆ มี 62 ไร่ หน่วยวิจัยขุนห้วยแห้ง 489 ไร่ หน่วยแม่ยะน้อย 115 ไร่ และหน่วยดอยผาตั้ง 111 ไร่ มีหมู่บ้านในความรับผิดชอบจำนวน 15 กลุ่มบ้าน ประชาชนที่อยู่อาศัยในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยภูเขาเผ่ากระเหรี่ยงและเผ่าม้ง

สำหรับงานวิจัยงานที่ดำเนินการในพื้นที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์หลัก ๆ ก็จะมีงานวิจัยไม้ดอก ดำเนินการศึกษาวิจัยในเรื่องการผสมพันธุ์ดอกหน้าวัว ดอกเยอร์บีร่าเพื่อตัดดอก การศึกษาและคัดเลือกพันธุ์ การขยายพันธุ์โดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และการนำพันธุ์พืชจากต่างประเทศเพื่อการเป็นไม้ตัดดอกชนิดใหม่ เช่น Feersia, Amaryllis, Daffodil ส่วนงานวิจัยผักก็จะมีการนำเทคนิคการปลูกผักแบบใหม่มาทดสอบ เช่น การปลูกผักโดยการให้ปุ๋ยทางน้ำ ( Fertigation ) ผักไฮโดรโพนิค และงานวิจัยผักชนิดใหม่ เช่น อาร์ติโชค สำหรับงานวิจัยพืชไร่ ก็จะได้แก่ลินิน ซึ่งปลูกช่วงเดือนกันยายน และธันวาคม และสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ในช่วงเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ ซึ่งในช่วงที่ลินินออกดอก จะมีสีม่วงสวยงามทั่วทุ่งลินิน นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยสตรอเบอรี่ ได้แก่ การคัดเลือกสายพันธุ์ และการกำจัดโรคแมลง และยังมีงานวิจัยปลาเรนโบว์เทราท์ ซึ่งดำเนินการโดยงานวิจัยประมงบนที่สูง ศูนย์วิจัยประมงน้ำจืดเชียงใหม่

นอกจากงานวิจัยที่ดำเนินการภายในพื้นที่ของโครงการหลวงดอยอินทนนท์แล้วยังมีงานวิจัยที่ดำเนินการในพื้นที่หน่วยวิจัยขุนห้วยแห้งอีกด้วย เช่นงานวิจัยไม้ผล ซึ่งได้แก่ พีช พลัม สาลี่ บ๊วย อโวคาโด กีวีฟรุต ราสเบอรี่ เนคทารีน และองุ่นไม่มีเมล็ด ส่วนงานวิจัยพืชไร่ ก็ได้แก่ ลินิน และมันฝรั่ง แหม! สำหรับเพื่อน ๆ ที่อยากจะลองชิมผักผลไม้ และต้องการชมความงามของพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับ ก็ต้องไปชม ไปชิม ที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์ด้วยตัวเองนะจ๊ะ

นอกจากการดำเนินงานวิจัยต่าง ๆ แล้ว ภายในโครงการหลวงดอยอินทนนท์ยังมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่น่าสนใจอีกมากมายไม่ว่าจะเป็นการท่องเที่ยวเกษตรเชิงนิเวศภายในโครงการหลวงดอยอินทนนท์ นอกเหนือไปจากงานด้านการวิจัยและการพัฒนาโครงการหลวงดอยอินทนนท์แล้ว ยังเป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลความรู้ด้านการเกษตรบนพื้นที่สูง โดยผลผลิตส่วนใหญ่จะเป็นพืชผัก ไม้ผลและไม้ดอกเมืองหนาว เนื่องจากบริเวณที่ตั้งของโครงการหลวงดอยอินทนนท์ ตั้งอยู่ในระดับความสูง 1,380 เมตร จากระดับน้ำทะล ทำให้มีอุณหภูมิโดยเ©ลี่ยเย็นสบายตลอดทั้งปี เหมาะแก่การเจริญเติบโตของพืชในเขตหนาวเป็นอย่างมาก

นอกจากนี้โครงการหลวงดอยอินทนนท์ยังได้นำเข้าพันธุ์พืชจากต่างประเทศมาเพื่อทำการวิจัย และทดลองปลูกเพื่อหาสายพันธุ์พืชที่เหมาะสมกับสภาพอากาศในเมืองไทย จากนั้นยังทำการปรับปรุงและพัฒนาหาสายพันธุ์ใหม่ขึ้นมาเอง เพื่อลดการนำเข้าพันธุ์ไม้จากต่างประเทศที่มีราคาแพง ทำให้ลดการขาดดุลการค้าไปได้มาก เพราะ©นั้นในแต่ละปีจึงมีบรรดานักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยวและผู้ที่สนใจ ทั้งในและต่างประเทศเข้ามาเยี่ยมชมสถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์อยู่เสมอ ๆ

ภายในพื้นที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์ ยังได้มีการจัดสวนหย่อมและสร้างศาลาพักผ่อน และตกแต่งสภาพภูมิทัศน์ด้วยพันธุ์ไม้ดอกนานาชนิดไว้อย่างสวยงาม นักท่องเที่ยวนอกจากจะได้รับความรู้ด้านการเกษตรบนพื้นที่สูงแล้ว ยังสามารถเลือกซื้อพืชผัก ไม้ดอก ผลไม้เมืองหนาวและไม้กระถางเป็นของฝากได้อีกด้วย แบบว่าชอบพันธุ์ไหน สีไหน ก็ซื้อกลับไปปลูกที่บ้านได้ แต่ว่าจะต้องขอคำแนะนำในการปลูกจากเจ้าหน้าที่ก่อนดีกว่า เพราะว่าดอกบางชนิด อาจจะเหมาะกับอุณหภูมิที่หนาวเย็นเท่านั้น

ใครที่เที่ยวจนเหนื่อย หากเริ่มหิว หมูหิน.คอมขอแนะนำว่าหาอะไรทานให้ก่อน ที่โครงการหลวงดอยอินทนนท์ก็มีร้านอาหารที่อาหารอร่อยมาก ๆ ขนาดหมูหิน.คอมก็ยังไม่พลาดที่จะไปทานเลย อาหารเค้ามีให้เลือกมากเลย ส่วนวัตถุดิบที่ใช้ก็มาจากโครงการทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นผัก หรือผลไม้ ทั้งสด ทั้งใหม่ แถมยังปลอดสารพิษอีกด้วย มื้อนี้หมูหิน.คอมก็เลยลองเมนู “แกงเลียงอินทนนท์” และ “ซาโยเต้น้ำมันหอย” รสชาติสุดยอดไปเลยขอบอก ไม่เชื่อก็ต้องลองมาทานเองนะ

ส่วนใครที่ชอบทานกาแฟก็ต้องมาทานที่ร้านกาแฟดอยคำ ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าสวน 80 พรรษานี่เอง ขอบอกว่ารสชาติกาแฟนั้นเข้มข้นมาก ๆ ให้มาแบบไม่หวงเครื่องเลยจริง ๆ ราคาก็ไม่แพง นั่งทานกาแฟไปด้วย ก็ชมวิวสวน 80 พรรษาไปด้วย ยิ่งในช่วงเช้า ๆ มีแสงอาทิตย์ส่องบาง ๆ จิบกาแฟหอม ๆ ไม่ต้องมีคำบรรยายอะไรเลย

พอทานข้าว แล้วดื่มกาแฟเสร็จแล้วก็ตะลุยกันต่อที่เส้นทางเดินเท้าน้ำตกสิริภูมิ จากโครงการหลวงอินทนนท์ สามารถใช้เส้นทางเดินเท้าระยะทาง 680 เมตร สู่ตัวน้ำตกสิริภูมิ ซึ่งตามประวัติเดิมน้ำตกสิริภูมิมีชื่อว่า “น้ำตกเลาลี” ตามชื่อของชาวเขาเผ่าม้ง ซึ่งเป็นหัวหน้าหมู่บ้านที่อยู่ใกล้น้ำตกนี้ ต่อมา ร.ม.ว.จักรทอง ทองใหญ่ เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ขอพระราชทางนามว่า “สิริภูมิ” เพื่อเป็นการเ©ลิมพระเกียรติแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ พระบรมราชินีนาถ

บริเวณรอบ ๆ น้ำตกมีการจัดสวนหย่อมและตกแต่งสภาพภูมิทัศน์ด้วยไม้ดอกไม้ประดับ และจัดสร้างสถานที่พักผ่อนหย่อนใจแก่ผู้มาเยี่ยมชมไว้อย่างสวยงาม เรียกว่า “สวนหลวงสิริภูมิ” ก่อนเดินทางกลับเข้าสู่โครงการหลวงอินทนนท์ บริเวณสองข้างทางยังสามารถชมแปลงไม้ดอกและผลไม้เมืองหนาวได้อีกด้วย สำหรับเพื่อน ๆ ที่ต้องการซื้อผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรและของที่ระลึก สามารถเลือกซื้อได้จากภายในโครงการหลวง และตลาดบ้านม้ง ของราษฎรชาวไทยภูเขาเผ่าม้งบ้านขุนกลางได้อีกด้วย

นอกจากเที่ยวน้ำตกสิริภูมิแล้ว ยังมีกิจกรรมการดูนกอีกด้วย เนื่องจากพื้นที่บริเวณโครงการหลวงอินทนนท์ ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ ซึ่งประกอบด้วยภูเขาสูงสลับซับซ้อนลดหลั่นกันตามลำดับขั้น จึงก่อให้เกิดสภาพป่าที่มีความสมบูรณ์ และมีความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งด้านพันธุ์พืช และสัตว์ป่า โดยเ©พาะนกนานาชนิด ซึ่งมีทั้งนกประจำถิ่นและนกที่อพยพในช่วงฤดูหนาว จึงทำให้สถานที่ภายในบริเวณศูนย์พัฒนาโครงการหลวงดอยอินทนนท์ เหมาะสำหรับเป็นแหล่งดูและศึกษานกที่เป็นที่รู้จักกันดีในกลุ่มนักดูนกทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

นอกเหนือจากการส่งเสริมอาชีพภาคการเกษตรกรรมแล้ว ก็ยังมีการส่งเสริมและสนับสนุนการมีส่วนร่วมในการจัดตั้ง “สหกรณ์บริการการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ บ้านแม่กลางหลวง” ของชาวไทยภูเขาเผ่ากระเหรี่ยง โดยมีการจัดกิจกรรมการศึกษาวัฒนธรรมประเพณีและวิถีชีวิต ตลอดจนภูมิปัญญาของชาวเขาเผ่ากระเหรี่ยง อาทิ ยาสมุนไพรพื้นบ้าน กิจกรรมการดูนก ดูดาว การศึกษาระบบนิเวศวิทยา และการเข้าค่ายสิ่งแวดล้อมของนักเรียนและนักศึกษาจากสถาบันการศึกษาต่าง ๆ

เพื่อเป็นการยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรชาวไทยภูเขาในพื้นที่ให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เพื่อเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนการท่องเที่ยวเกษตรเชิงนิเวศ และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมให้มีความยั่งยืนต่อไป สำหรับเพื่อน ๆ ที่มีโปรแกรมไปเที่ยวอินทนนท์ในช่วงฤดูหนาวนี้ ก็ไม่ควรพลาดที่จะเข้าไปเที่ยวชมสถานีวิจัยโครงการหลวงดอยอินทนนท์ เพราะมีสิ่งดี ๆ รออยู่เพียบ และหมูหิน.คอมขอรับรองว่าทัศนติในการเที่ยวของเพื่อน ๆ จะเปลี่ยนไปอย่างแน่นอน